SULTAN I. MEHMED (ÇELEBİ) (1413 – 1421)




 

Babası : Yıldırım Bayezid

Annesi : Devlet Hatun

Doğumu : 1389

Ölümü : 26 Mayıs 1421

Saltanatı : 1413 - 1421







HAYATI



Sultan Mehmed Çelebi, 1389 yılında Edirne'de doğdu. Babası Yıldırım Bayezid,
annesi de Germiyanoğullarından Devlet Hatun'dur. Orta boylu, yuvarlak yüzlü,
beyaz tenli, kırmızı yanaklı ve geniş göğüslüydü. Kuvvetli bir vücuda sahipti.
Gayet hareketli ve cesurdu. Güreş yapar ve çok kuvvetli yay kirişlerini bile
çekebilirdi. Padişahlığı süresince bizzat 24 savaşa katılan Mehmed Çelebi, bu
savaşlarda kırka yakın yara aldı. Başında kullanmış olduğu sarık, altın işlemeli
kavuğu ile gayet güzel görünürdü. İçi kürklü ve yakası dik olan bir kaftan
giyinirdi.



Sultan Mehmed Çelebi Müslümanlara karşı göstermiş olduğu adaleti, aynı zamanda
Hıristiyan topluluklara karşı da gösterirdi. İyi bir idareci ve politikacıydı.
Tahsilini Bursa Sarayı'nda tamamladı. Daha sonra babası tarafından Amasya
sancakbeyliğine tayin edildi ve bu sırada devlet işlerini öğrendi.



Fetret Devri'nden sonra Anadolu'daki beylikleri tekrar bir araya toplamayı
başaran Sultan Mehmed Çelebi'ye Osmanlı İmparatorluğu'nun ikinci kurucusu
gözüyle de bakılabilir.



Sultan Mehmed Çelebi 26 Mayıs 1421 de Edirne'de vefat etti. Ölüm haberi
gizlendi. Osmanlı Padişahları arasında ölümü gizlenen ilk padişah o oldu.
Cenazesi Bursa'ya getirilerek Yeşil Türbe'ye defnedildi.



Erkek Çocukları: Mustafa Çelebi, İkinci Murad, Ahmed, Yusuf, Mahmud.

Kız Çocukları: Fatma ve Selçuk Hatun.



FETRET DEVRİ



Ankara Savaşı sonunda Anadolu'da Türk birliği bozulmuş ve Osmanlı Devleti
dağılma tehlikesi ile karşılaşmıştı. Yıldırım Bayezid'in oğulları, babalarının
ölümünden sonra taht mücadelesine başladılar. Osmanlı tarihindeki en büyük
kargaşa dönemi böylece başlamış oldu. Fetret Devri adı verilen bu dönemdeki taht
mücadeleleri, Timur'un Anadolu'da kuvvetli bir devlet bırakmak istememesi ve
Bizans'ın entrikalarıyla daha da arttı.



Süleyman Çelebi Edirne'de, İsa Çelebi Bursa'da, Mehmed Çelebi Amasya'da, Musa
Çelebi Balıkesir'de padişahlıklarını ilan ettiler.



Mehmed Çelebi ile Musa Çelebi aralarında anlaştılar ve Bursa'da vali bulunan İsa
Çelebi'yi ortadan kaldırdılar. Mehmed Çelebi, Süleyman Çelebi'nin de ortadan
kalkması gerektiğini biliyordu. Bu amaçla Musa Çelebi'yi Edirne'ye Süleyman
Çelebi'nin üzerine gönderdi. Musa Çelebi, kardeşi Süleyman Çelebi'yi yenerek,
Edirne'yi ele geçirdi. Ancak Mehmed Çelebi'ye verdiği sözü tutmayarak Edirne'de
kendini padişah ilan etti. 1413 yılında, son olarak Musa Çelebi'yi de saf dışı
bırakan Mehmed Çelebi Fetret Devrine son verdi



BİRLİK MÜCADELESİ



Osmanlı Devleti'ni tekrar bir araya toplayan ve bir bakıma Anadolu'da ki Türk
birliğini tekrar sağlayan Mehmed Çelebi, Osmanlı Devletinin tek hakimi olarak
padişahlığını ilan etti. Bu dönemde Anadolu'daki toprakların bir çoğu
kaybedilmiş durumdaydı. Mehmed Çelebi bu toprakların tekrar geri alınması için
harekete geçti.



1414 yılında Aydınoğlu Cüneyd Bey'den İzmir'i geri aldı. Saruhan ve Menteşoğlu
beylikleri yeniden Osmanlı Devleti'ne bağlandı. Bursa'ya saldıran
Karamanoğulları üzerine bir sefer düzenlendi.



Yenilen Karamanoğlu Mehmed Bey af diledi. Mehmed Çelebi de onu bağışladı ve
ülkesinde yaşamasına izin verdi.



Aynı şekilde, Fetret Devri sırasında tekrar kurulmuş olan Candaroğulları
Beyliği'de Osmanlı topraklarına bağlandı.,



RUMELİ FAALİYETLERİ



Bu faaliyetlerden sonra Mehmed Çelebi tekrar Rumeli'ye yöneldi. Osmanlılara
karşı düşmanca davranışlar sergileyen Eflak Beyliği'nin üzerine gidildi ve
Eflaklılar vergiye bağlandı.



Mehmed Çelebi, babası Yıldırım Bayezid zamanında kurulan fakat pek güçlü olmayan
deniz kuvvetlerini güçlendirdi ve Venediklilerle ilk deniz savaşları yapıldı
(1416).



ŞEYH BEDRETTİN İSYANI



Mehmed Çelebi Anadolu ve Rumeli'de ki birliği sağladıktan sonra iki önemli
isyanla uğraşmak zorunda kaldı. Bunlardan birisi Şeyh Bedrettin isyanıdır.
Edirne civarındaki Simavna'da doğan Şeyh Bedrettin Bursa, Konya, Kahire gibi
devrin en büyük ilim ve kültür merkezlerinde eğitim gördü.



Şeyh Bedrettin; Torlak Kemal ve Börklüce Mustafa gibi yakın arkadaşlarıyla
birlikte İznik'te kurdukları, İslam dinine aykırı fikirlere sahip bir tarikatla,
Anadolu ve Rumeli'de fikirlerini yaymaya başladılar.



Bir süre sonra Eflak üzerinden Deliosman'a gelen Şeyh Bedrettin ve yandaşları
ayaklandılar. Börklüce Mustafa İzmir'de, Torlak Kemal de Manisa'da ayaklanmaya
katıldılar. Mehmed Çelebi, İzmir ve Manisa üzerine kuvvet göndererek ayaklanmayı
bastırdı.



Yakalanan Şeyh Bedrettin, Serez Kadısı tarafından yargılanarak idam edildi
(1420).



DÜZMECE MUSTAFA İSYANI



Ankara Savaşı'ndan sonra Timur'la birlikte Semerkant'a götürülen Mustafa Çelebi
(Düzmece Mustafa), Timur'un ölümünden sonra Anadolu'ya döndü.



Osmanlı tahtında hak iddia eden Mustafa Çelebi, Bizans'ın ve Eflak Beyliği'nin
yardımı ile Selanik'te ayaklandı.



Mehmed Çelebi, Bizans'a sığınan Mustafa Çelebi'yi para karşılığında hapsettirdi.



MİMARİ ESERLER



Dağılma tehlikesi içindeki Osmanlı Devletini yeniden bir araya toplamayı başaran
Mehmed Çelebi, ülkesini güzelleştirmeye de özen gösterdi. Medreseler,
imarethaneler ve pek çok camii yaptırdı.



Bunlardan; Amasya Beyazid Paşa Camii, Merzifon Çelebi Sultan Mehmed Medresesi,
Bursa Yeşil Camii, Dimetoka Çelebi Sultan Mehmed Camii, Edirne Eski Camii ve
Edirne Yıldırım Camii önemlidir.