SULTAN BEŞİNCİ MEHMET REŞAD

 (1909 -1918)



 

Babası : Sultan Abdülmecid

Annesi : Gülcemal Sultan

Doğduğu Tarih : 2 Ekim 1844

Padişah olduğu tarih : 27 Nisan 1909

Öldüğü Tarih : 3 Temmuz 1918

Saltanatı : 1909- 1918

Sultan Mehmet Reşad, otuz beşinci padişah olarak Osmanlı
tahtına çıktı. Sarayda iyi bir eğitim alarak yetişti. İyi Farsça öğrenmiş, tarih
kitapları okuyarak Türk tarihini iyi incelemişti. Devlet idaresini teslim
alıncaya kadar, dört padişah dönemini yaşamış, önemli deneyimler kazanmıştı.
Osmanlı Sultanları içinde en yaşlı şehzade olarak, 65 yaşında padişah olmuştu.




İktidarı teslim aldığında, Osmanlı Devleti meşrutiyetle idare ediliyordu. Yani
sultan yetkilerini seçilmiş bir Meclis ile paylaşıyordu. Sultan Reşad ağabeyi
II. Abdülhamid döneminde, I. Meşrutiyet ve II. Meşrutiyetin ilan edilmesini
yaşamıştı. Ülkenin içinde bulunduğu siyasî çekişmeler, İttihat Terakki
Partisi’nin tutumu, ağabeyinin sürgüne gitmesine sebep olmuştu. Yakın çevresine
“ben işe karışacak olursam, biraderin suçu ne idi?” diyerek, devlet işlerine
fazla karışmadığını ima ediyordu. Ülke ise en zor günlerini yaşıyordu. İttihat
Terakki Partisi Meclis’te çoğunluğu bulunmasına rağmen, sorunlar karşısında
yetersiz kalıyordu. Ekonomik durum düzeltilemediğinden borçlanmalar devam
ediyordu.



Bu tarihlerde Anadolu, Batı Devletleri’nin ve Rusya’nın çıkarlarının çatıştığı
bir coğrafî alan olmuştu. İtalya hepsinden önce davranıp, Trablusgarp’ı kendine
bağlamak için askerî harekete geçmiş, kısa bir süre sonrada oniks adayı ele
geçirmişti. Yüzyılın sonunda kurulan Karadağ ve Sırbistan ise Bulgarlarla da
anlaşıp Balkan Savaşı’nı başlatarak, Edirne-Çatalca’ya kadar gelmişlerdi.
Devlet, II. Balkan Savaşı ile durumunu kurtarmış ve işgalcileri Edirne sınırları
dışına çıkarabilmişti. Barış görüşmeleri tamamlanmadan I. Dünya Savaşı başlamış,
Osmanlı Devleti de Almanya’nın yanında savaşa katılmıştı.



Belki de tarihimizin en önemli dönüm noktası Kasım 1914 savaşa katılmamız ile 30
Ekim 1918 Mondros Mütarekesi’nin imzalanması arasında geçen zaman sürecidir.
Savaşa Osmanlı İmparatorluğu adına İttihat Terakki Partisi ileri gelenleri
Cemal, Talat ve Enver Paşalar karar vermişlerdi. Savaş sırasında devletin adı
“İstanbul Hükümeti” olmuştu. 3 Kıtaya yayılan İmparatorluk sadece İstanbul ve
çevresindeki alanda sıkışıp kalan küçük bir coğrafi bölgenin içinde iktidar gücü
oluşturabilmişti.



Sultan Mehmet Reşad, orta boylu, açık tenli, mavi gözlü, kır sakallı ve biraz
topluca idi. Kendisini iyi yetiştirmiş, nazikliği ve terbiyesi ile çevresinin
ilgisini çekmiştir. Çok hassas bir yapıya sahip olup, kendisine hizmet edenlere
de nazik davranırdı. Çok kuvvetli bir hafızası vardı. Yaşına göre kitap ve
gazeteleri gözlüksüz okuyabilirdi.  

Bu devirde 1910 senesinde Arnavutluk isyanı bastırıldı. 1912'de Balkan Harbi
başladı.



1914'de Almanların safında, Birinci Dünya Savasına girildi. 1915'de Müttefikler
hemen bütün taarruzları durdurdu. İngilizler ve Fransızlar Çanakkale'de 130.000
ölü verdiler.



1916'da Çanakkale'yi geçemeyeceklerini anlayan Íngiliz ve Fransız kuvvetleri
çekildiler.



1917'de yapılan antlaşma ile Rusya, Kars, Batım ve Ardahan'dan çekildi. 1918
senesinin Temmuz ayında Besinci Mehmet Resad vefat etti. Vefatında 73 yasini
geçiyordu. Eyüp Sultan'daki türbesine gömüldü. (Allah rahmet eylesin )



Erkek çocukları : Mehmet Necmeddin, Mehmet Ziyaeddin, Ömer Hilmi.



Kız çocuğu olmamıştır.