SULTAN BİRİNCİ MAHMUT

 (1730 -1754)



 

Babası : Sultan II. Mustafa

Annesi : Saliha Sultan

Doğduğu Tarih : 2 Ağustos 1696

Padişah Olduğu Tarih : 2 Ekim 1730

Ölümü : 13 Aralık 1754

Saltanatı : 1704 - 1730

Sultan Mahmud, yirmi dördüncü padişahı olarak, Ekim
1730’da Osmanlı tahtına çıktı. Sultan Mahmud, anne kucağında ve onun sevgisi ile
büyümüş ve dönemin en ünlü hocalarından iyi bir eğitim almıştı. Güçlü zekası ve
öğrenme isteği, kısa zamanda çok bilgili olmasını sağlamıştı. Edebiyat ile
uğraşmayı ve şiir yazmayı seviyordu. Şiirlerini “Sebkati” mahlası ile yazdı ve
güzel besteler yaptı. Hat sanatı ile de ilgilendi ve güzel çalışmalar yaptı.
Ülkenin fikri kalkınması için önemli çalışmalar yaptırdı. Yeni kurulan matbaa
ile yakından ilgilendi ve çalışmalarına hız kazandırdı. En büyüğü Ayasofya’da
olmak üzere çeşitli kütüphaneler kurdu. Eğitimin yaygınlaşması için mektepler
açtı.



Sevimli, güzel bir yüzü, minyon bir bedeni, gür siyah sakalı ve düşük omuzları
vardı. İyiliksever bir kalbe ve hassas bir ruha sahipti. 1750 İstanbul
yangınında birçok tarihi bina ve çarşı zarar görmüştü. Çarşı esnafına haber
göndermiş, zarar ve ziyanlarını kendi özel bütçesinden ödemişti.

Birinci Mahmud küçük yastan itibaren çok kıymetli
hocalardan ilim tahsil etmeye başladı. Çok azimkãr ve sebatkâr bir padişahtı.
Devrindeki en değerli kimseleri seçip is başına getirdi. padişah olduktan sonra
ilk önce Patrona Halil ve maiyetindekileri ortadan kaldırdı. Üstün karakterli
bir şahsiyetti. "Sebkãti" mahlasıyla şiirleri ve ayni zamanda büyük kıymeti haiz
besteleri vardı.



Devrinde pek çok sadrazam değişmeleri olmuştur. 1750 senesinde Ìstanbul'da hem
büyük bir yangın ve hem de zelzele oldu. Ìstanbul'un büyük camileri hasar gördü
ve derhal tamir ettirdi. Yangında dükkân ve evleri yananların zararlarını
kendisi karşıladı. Ev ve dükkãnları yeniden yaptırıp sahiplerine teslim etti.




1737'de Almanya ile savaşa başlandı. 1739'da Belgrat Anlaşması yapıldı ve
Belgrat alindi. Ìran kesin bir yenilgiye uğratıldı. 1736 senesinde Ìran'la
Ìstanbul Anlaşması yapıldı. Anlaşmadan sonra İran'lalar bir çok yerleri geri
aldılar. Nihayet savaş 1746 senesinde sulh yapılarak neticelendi. İran'lalar
aldıkları yerlerì geri verdiler. Caferî Mezhebinin Besinci mezhebe olması
teklifi bu devirde Osmanlı Devleti tarafından katiyetle reddedildi.



Birinci Mahmud devrinde Osmanlı Ìmparatorluğu'nun topraklarının genişliği
15.538.000 km. kare idi.



Büyük âlim ve Mektûbat-i Şerîfe'nin mütercimi Müstakiymzâde Süleyman Saadeddiyn
Efendi, Tokatlı Emin Efendi ve Ressam Levni bu devirde yasamış büyüklerdir.



Birinci Mahmud 58 yasini geçtiği bir sırada vefat etti ve Yeni Camii yanındaki
babasının türbesine defnedildi. (Allah rahmet eylesin.)



Seyh Abdül Ganî Nablusî (H. 1144), Hattat Seyyid Abdullah Efendi, Reîsü'I -
Kurra ve Ìmam Fil Hadis Yusuf Efendi Zâde bu devirde vefat etmiş zatlardır.



Çocuğu yoktu.