SULTAN IV.MEHMET (AVCI)

 (1648 -1687)



 

Babası : Sultan İbrahim

Annesi : Hatice Turhan Sultan

Doğduğu Tarih : 2 Ocak 1642

Padişah Olduğu Tarih : 8 Ağustos 1648

Tahttan İndirildiği Tarih : 8 Kasım 1687

Ölümü : 6 Ocak 1693

Saltanatı : 1648 - 1667

Sultan IV. Mehmet, on dokuzuncu padişah olarak Osmanlı
tahtına çıktı. İstanbul’da doğmuştur. Babası Sultan İbrahim’den başka hanedanın
devamını sağlayacak erkek evlat bulunmadığı için doğumu çok büyük sevinç
yaratmış ve üç gün, üç gece şenlik yapılmıştı. Babası Sultan İbrahim’in
rahatsızlığı nedeniyle çocuk bir şehzade olarak 7 yaşında tahta çıkarıldı. Küçük
Sultanı ürkütmemek için Eyüp Sultan’da yapılan kılıç alayı merasimi, küçük bir
tören olarak uygulanmıştır. Hazinede yeterli para olmadığından yeniçerilere
cülus bahşişi zorla toplanan paralarla ödenmiştir.



Bu dönemde devlet idaresinde boşluk olmuş, tarihimizde “Ağalar Saltanatı” dönemi
başlamıştı. Ortamı uygun bulan ocakların harekete geçmesi, sipahi ulufelerinin
ödenmesinin gecikmesi, İstanbul’da buhranlı günlere, isyanların çıkmasına sebep
olmuştu. “Yeni Camii” (Sultanahmet camii) olayları adı verilen ve günlerce süren
ayaklanmalar oldu.



Sultan Mehmet annesinin de desteği ile Köprülü Mehmet Paşa’yı sadarete getirerek
devletin güçlenmesini sağlamış “Köprülüler Dönemi”ni de başlatmıştı. Tarihe
“Avcı Mehmet” olarak geçen Sultan IV. Mehmet’in saltanat süresi:



1- Çocukluk Dönemi, Devlet idaresinin Kösem Sultan ve ağalar tarafından
görülmesi.



2- “Köprülüler Dönemi”, kendisinin de savaşa katıldığı Girit’in alındığı, Orta
Macaristan’ın devlet toprakları ve sınırlarının genişlediği dönemdir.



3- Viyana bozgunundan sonra devletin tekrar küçülmeye, iç karışıklıkların
başladığı dönem.



Çocuk yaşında tahta çıkan ve Kanunî Sultan Süleyman’dan sonra en uzun iktidarda
kalan Sultan Mehmet, orta boylu, tıknaz, beyaz tenli, seyrek sakallı ve çok ata
binmekten dolayı öne eğilmiş bir vücuda sahipti. Çok iyi bir eğitim görmüş ve
iyi bir şairdi. Aynı zamanda da çok iyi ata biner ve avı çok severdi.

1648'de Sultanahmet olayı oldu.



1651 senesinde Kösem Sultan öldürüldü. Müteakiben Yeniçeri subaylarının pek çoğu
da öldürülerek asayiş elde edildi. Pek çok sadrazamın denenmesinden sonra
Köprülü Mehmet Paşa'nın sadrazam olması kararlaştırıldı. 1659 da Rusya'ya karşı
büyük bir zafer elde edildi. 1660'da büyük İstanbul yangını oldu. 1661'da
Köprülü Mehmet Pasa öldü. Yerine oğlu Fazıl Ahmed Pasa sadrazam oldu.



1663'de Almanya savası basI adi ve Uyvar fethedildi. 1664'de Serinvar Zaferi
kazanıldı. Novigrad, Yenikale fethedildi. Girit'in tamamı alindi.



1669'da Lehistan'a sefer açıldı. 1672'de Kapaniçe, Polonya ve Galiçya
fethedildi.



Lehistan ile Bucas Anlaşması yapıldı. 1673' de Dördüncü Mehmet iki defa Lehistan
seferine çıktı. Basarili bir seferden sonra Zoravno Anlaşması yapıldı. (1676)




Ayni sene Fazıl Ahmed Pasa öldü. Merzifonlu Kara Mustafa Papa sadrazam oldu. (3
Kasım 1676)



1677'de Osmanlı - Rus savası başladı. Dördüncü Mehmet 1678'de Rusya seferine
çıktı ve Cehrin fethedildi.



1683'de Viyana ikinci defa kuşatıldı. Fakat alınamadı ve Osmanlı ordusu Kirim
Hani' nin ihaneti ile bozuldu. Alamandagi Meydan Muharebesi kaybedildi ve
kuşatma da kaldırıldı. Bu yüzden Avrupa'da bayram yapıldı. 1687 senesinde ise
Avcı lâkabı ile meşhur olan Dördüncü Mehmet tahttan indirildi ve Edirne Sarayına
gölerildi. 1693 senesi Ocak ayında orada vefat etti Cenazesi İstanbul'a
gönderildi. Yenicemi Türbesine, annesi Turhan Sultan in yanına defnedildi.
(Allah rahmet eylesin)



Silsile-i Saadât-i Naksibendiyye'den Seyh Muhammed Masum (k.s.) Hazretleri (H.
1079), Sâir Cevri İbrahim Celebi, Sari Abdullah Efen- di ve Vanî Mehmet Efendi
bu devirde vefat etmişlerdir.



Erkek çocuklan : ikinci Mustafa, Üçüncü Ahmed, Ahmed, Bayezid.



Kız çocukları : Hatice Sultan, Safiye Sultan, Ümmü Gülsüm Sultan, Fatma Sultan.